İçeriğe atla

Anal Fissür

Anal Fissür

GastroenterolojiAyaktanKronikDestekKılavuz temelliAdolesan

Anal fissür tedavisinde amaç ağrı ve sfinkter spazmını azaltmaktır. İlk basamakta lif, ılık oturma banyosu ve topikal vazodilatör (nifedipin veya nitrogliserin) önerilir. 4–8 haftada yanıt alınmazsa alternatif ajanlar veya botulinum toksin/sfinkterotomi düşünülür.

  • Birden fazla veya yan yerleşimli fissür (Crohn hastalığı olasılığı)
  • İyileşmeyen, ağrısız veya ülseratif görünüm (malignite dışlanmalı)
  • İnkontinans öyküsü veya önceki anorektal cerrahi

Lif takviyesi + oturma banyosu + topikal vazodilatör kombinasyonu önerilir. Tedavi süresi genellikle 4–6 haftadır.

Topikal Vazodilatör

Nifedipin %0.2–0.3 merhem (eczane hazırlanmış)(Rektal)
Fissür çevresine ince tabaka hâlinde günde 2–4 kez (4–8 hafta).
Uyarı: Baş ağrısı, kızarma, nadiren hipotansiyon yapabilir.
Nitrogliserin %0.4 rektal pomad (Rectiv®)(Rektal)
Günde 2 kez, 6–8 hafta. Fosfodiesteraz-5 inhibitörleri ile aynı gün kullanılmaz.
Uyarı: Baş ağrısı sık; hipotansiyon ve baş dönmesi olabilir. Uygulama sonrası yavaş kalkılması önerilir.

Destek Tedavi

Sıcak oturma banyosu(Topikal)
Günde 2–3 kez, 10–15 dk süreyle. Sabun eklenmez; bölge sonrasında nazikçe kurulanır.
Lif desteği ve bol sıvı(Oral)
Günde 20–35 g lif hedeflenir (tam tahıllar, sebze, meyve). Gerektiğinde psyllium veya metilselüloz eklenebilir.
Laktuloz(Oral)
1–3 mL/kg/gün; genelde 10–20 mL 1–2x/gün erişkin için.
Gliserin(Rektal)
Günde 1–2 kez, gerektiğinde.
Dokusat sodyum(Oral)
100 mg 1–2x/gün; dışkıyı yumuşatarak travmayı azaltır.
Topikal lidokain %2 jel(Topikal)
Ağrıya yönelik günde 2–3 kez kısa süreli kullanılır; tek başına tedavi edici değildir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır. Klinik kararlar ulusal/kurumsal kılavuzlar ve hekimin bireysel değerlendirmesiyle verilmelidir. Doz/ajan seçimleri için güncel kaynaklarla doğrulama önerilir.

Bilgi & Kaynaklar

  • American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) — Clinical Practice Guidelines (2023)
  • American Gastroenterological Association (AGA) — Medical management of anal fissure
  • NICE — Anal fissure: management in adults
  • UpToDate® — Anal fissure: overview and non-surgical therapy (genel başlık; doğrudan alıntı yok)

Not: Birden fazla kaynaktan özgün şekilde derlenmiştir.