İçeriğe atla

Anafilaksi

Anafilaksi

AcilAcilProtokolYaşam KurtarıcıSüt çocuğuÇocukAdolesan

Ani başlayan deri/mukoza bulgularına solunum veya dolaşım tutulumunun eşlik ettiği yaşamı tehdit eden aşırı duyarlılık reaksiyonu. İlk tedavi: gecikmeden adrenalin IM (anterolateral uyluk).

  • Hışıltı, stridor, hipoksi
  • Hipotansiyon, taşikardi, senkop
  • Bilinç değişikliği veya siyanoz
  • Bifazik reaksiyon riski (en az 4–6 saat izlem)

Adrenalin → Oksijen → Pozisyon → IV erişim ve sıvı bolusu. Ana tedavi adrenalindir.

Acil Müdahale

Adrenalin (Epinefrin) IM(IM)
0.01 mg/kg (1:1000 = 1 mg/mL), maks 0.5 mg; gerekirse 5–15 dakikada tekrarlanabilir. — maks: 0.5 mg/doz
Uyarı: Anterolateral uyluğa uygulanır. Küçük çocukta hacim 0.3 mL’yi aşarsa iki alana bölünebilir.
Oksijen ve Pozisyon(Destek)
Hipoksemide yüksek akım O₂. Hipotansiyonda bacaklar elevasyonda; kusma riski varsa yan pozisyon.
IV kristalloid bolus(IV)
10–20 mL/kg izotonik solüsyon (NaCl %0.9 veya Ringer Laktat); gerekirse tekrarlanır.
Uyarı: Bronkospazm ve hipotansiyon sürerse vazopressör düşün.

Eşlik Eden Semptomatik Tedavi

Salbutamol (nebülizasyon)(Nebül)
0.15 mg/kg (maks 5 mg) nebül; gerekirse tekrarlanır.
Antihistaminik (H1 blokeri)(IV/PO)
Kutanöz bulgular için; örn. setirizin veya difenhidramin yaş/doza göre.
Uyarı: Adrenaline ALTERNATİF değildir.
Kortikosteroid (metilprednizolon)(IV)
1–2 mg/kg (maks 125 mg).
Uyarı: Erken etkisi yoktur; bifazik reaksiyon riskini azaltabilir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır. Klinik kararlar ulusal/kurumsal kılavuzlar ve hekimin bireysel değerlendirmesiyle verilmelidir. Doz/ajan seçimleri için güncel kaynaklarla doğrulama önerilir.

Bilgi & Kaynaklar

  • World Allergy Organization (WAO) — Anaphylaxis Guidelines 2023
  • European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI) — Pediatric Anaphylaxis Guidance
  • American Academy of Pediatrics (AAP) — Clinical Report on Anaphylaxis 2023
  • Resmi kurum içi algoritma / ERC Pediatric Life Support (özet)

Not: Birden fazla kaynaktan özgün şekilde derlenmiştir.