Olgu Sunumu — Acil Başvuru
- 9 yaş erkek; 5 gündür idrarda kırmızı renk, 2 gündür baş ağrısı, halsizlik.
- İdrar miktarı azalmış, ödem yok.
- İştah azlığı dışında belirgin semptom yok.
- 2 hafta önce boğaz ağrısı geçirmiş, antibiyotik almamış.
- İlaç veya toksin öyküsü yok, ailede böbrek hastalığı yok.
Akut hematüri + hipertansiyon varlığında ilk hedef: hemodinamik stabilite ve renal fonksiyonun korunmasıdır.
Adım 1 — Acil İlk Değerlendirme
- Vital bulgular: TA 130/85 mmHg (>%95p), Nabız 100/dk, T 36.5°C.
- Cilt ve konjonktivalar soluk değil, pretibial hafif ödem mevcut.
- Kalp ve akciğer oskültasyonu normal, karın yumuşak.
TA > 95p: çocuklarda hipertansiyon tanımı için en az iki ölçüm gerekir; acilde yeniden ölçülmelidir.
Adım 2 — Laboratuvar & Görüntüleme
- Üre: 38 mg/dL, Kreatinin: 0.9 mg/dL
- Na: 136, K: 4.3, HCO₃⁻: 22
- CRP: 8 mg/L, Sedim: 45 mm/s
- Tam idrar: ++ eritrosit, RBC 80-100/hp, protein +/++, silendir +
- Tam kan: Hb 12.5 g/dL, WBC 8.2×10⁹/L, Plt 270×10⁹/L, ASO: 450 IU/mL
- Komplement C3 düşük (48 mg/dL), C4 normal
- Renal USG: böbrek boyutları normal, ekojenite hafif ↑
Bu bulgular poststreptokoksik glomerülonefrit (PSGN) ile uyumludur; tanı için renal biyopsi gerekmez.
Adım 3 — Ayırıcı Tanılar
- IgA nefropatisi: enfeksiyonla eşzamanlı hematüri (C3 normal).
- Membranoproliferatif GN: persistan düşük C3 > 6-8 hafta.
- HUS: anemi + trombositopeni + yüksek üre/kreatinin.
- Lupus nefriti: ANA/anti-dsDNA pozitifliği ve sistemik bulgular.
Adım 4 — Tanı & Yönetim
Bulgular akut poststreptokoksik glomerülonefrit ile uyumlu. Tedavi, etyolojik (streptokok eradikasyonu) ve destekleyici tedavi içerir.
- Antibiyotik: Benzatin penisilin G tek doz IM veya 10 gün oral penisilin/amoksisilin.
- Sıvı/tuz kısıtlaması ve idrar takibi
- Antihipertansif: Hafif HT’de kalsiyum kanal blokeri (amlodipin); ciddi HT’de IV labetalol/hidralazin.
- Diüretik: Hafif ödemde furosemid 1 mg/kg/doz.
- Takip: Günde 2x TA ölçümü, idrar rengi/proteinüri izlenir.
Adım 5 — Taburculuk & Uzun Dönem Takip
- 5-7. günde idrar rengi açıldı, TA normale döndü.
- Evde tuz kısıtlaması ve enfeksiyon profilaksisi bilgilendirildi.
- Kontrol: 1. ayda C3, ASO, idrar; 3-6. ayda proteinüri ve TA izlemi.
- Persistan proteinüri/hipertansiyon → nefroloji ileri değerlendirme.
Kaynaklar (özet)
- KDIGO Clinical Practice Guideline for Glomerulonephritis (2021)
- Nelson Textbook of Pediatrics, 22nd ed. — Acute Glomerulonephritis
- UpToDate: “Poststreptococcal glomerulonephritis in children”
Eğitim amaçlıdır; klinik kararlar güncel kılavuzlar ve kurum protokollerine göre verilmelidir.